Yivsiz Av Tüfeklerinde Namlu İç Çapının Önemi

Yivsiz av tüfeği namlu kesiti

Uzun yıllardır “Benim tüfeğim yakıyor” ya da “Yakmıyor” gibi ifadelerle tanımlanan bir tartışma avcılar arasında sürüp duruyor. Peki, bir tüfeğin yakması ya da yakmaması ne anlama geliyor? Dilimizin döndüğü, kalemimizin yazdığınca yivsiz av tüfeği ürünlerinde yakma olayına biraz olsun teknik bir açıklama getirmek isteriz.

12 çap bir yivsiz av tüfeğinin standartlarca belirlenmiş ideal namlu içi çapı 18,35 mm’dir. Standartları belirlemekteki amaç, fişek üreticilerinin kullanacakları tapaların çapını namlu içi ile uygun hale getirmektir. Böylece, tapanın namlu içinden daha dar olup barut gazını kaçırmaması ya da namlu içinden daha geniş olup aşırı basınç yaratmaması amaçlanır.

Ülkemizdeki birçok üreticinin namlu iç çapının ne olduğu ve artı eksi toleransının ne olması gerektiğinden haberi dahi yoktur. Bu yüzden namlular delindikten sonra iç yüzeyi pürüzsüz hale getirmek için uygulanan honlama ya da zımparalama işlemi esnasında amaç belirli bir toleransta iç çap değerlerini yakalamak değil namlu içindeki çizikleri yok etme çabasına dönüşür. Eğer namlu delme işlemi sırasında namlu fazla çizilmemiş ise kısa bir honlama işleminden sonra namlu içi parlayacağı için üretici ulaştığı iç çap ölçüsüne bakmaksızın honlama işlemini sonlandırır. Bu yüzden namlu ideal iç çap ölçüsünden dar olur ve bu tüfek atış esnasında yüksek bir basınçla patlar ve yakın mesafeden yapılan atışlarda avı delip geçer. Özellikle yakın mesafe avlarında avı vurduğunuz halde hayvan bir müddet daha uçmaya/kaçmaya devam eder ve muhtemelen ya sizin alamayacağınız bir yerde düşer ya da ele geçirdiğinizde hala canlı olur. Tersi durumlarda ise yani namlu içinin aşırı honlanıp ideal çapın üzerinde bir ölçüye getirildiğinde ise genleşen barut gazı tapanın etrafından geçer ve fişeğin basıncını düşürür, bunun neticesinde ise uzak mesafeli atışlarda penetrasyon gücünü kaybeder.

Saçmanın penetrasyon gücünü etkileyen iki önemli faktörden daha bahsetmekte fayda var; irtifa ve ısı… Yükseklik arttıkça havada bulunan oksijen oranı düşeceği için barut granüllerinin yanışı daha az olacaktır. Bu da saçmaların menziline ve penetrasyon gücüne negatif etki yapacaktır. Aynı şekilde hava sıcaksa barutun yanışı daha hızlı, hava soğuk ise daha yavaş olacaktır. Isı faktörü de tıpkı irtifada olduğu gibi saçmanın menziline ve penetrasyon gücüne doğrudan etki edecektir.

Tüm bunlara ilaveten fişek üreten firmalarımızın da ürettiği fişeklerde tam anlamıyla oturmuş standartlar maalesef yoktur. Fişek doldurmak tamamen bilimsel bir olaydır ve kullandığınız barutun özellikleri, kullanılan saçmaların sertliği, tapanın yapısı, kapamanın sıkılığı gibi birçok faktör göz önünde bulundurulmalıdır. Örnek vermek gerekirse; iç çapı dar olan bir namlu ile hızlı yanan bir barut kullanılmış ilaveten saçmalarda aşırı sert işe o tüfek halk tabiri ile “YAKMAZ”. Tüm ideal şartlar bir araya getirilmişse o tüfek de “YAKAR”.

Netice itibarı ile burada doğru sonucu alabilmek için avcının tüfeğini tanıması ve ona uygun fişekle ava gitmesinde fayda var. Böylece benim tüfek yakıyor, yakmıyor tartışması da sona erer.

Yorum Bırak
Yorumlar
19.05.2018 16:18
Bir av tüfeğinin yakmasını istiyorsan namlu içi kromsuz olacak.
27.08.2018 23:17
Namlu iç çapı 18.4 dan fazlasmı iyi yoksa azımı mesela 18.4--18.8 yada 18--18.4 teşekkürleri